پایگاه خبری بهار نیوز 19 تير 1395 ساعت 9:51 http://baharnews.ir/news/111078/روزگار-نفس-های-مردم-غبار-ریزگردها -------------------------------------------------- زندگی گم شده است عنوان : روزگار نفس های مردم در غبار ریزگردها -------------------------------------------------- گروه جامعه: ریزگردها چه از داخل باشند و چه خارج، زندگی میلیونها ایرانی را به خصوص در استان‌های غربی مختل کرده‌اند، ریه‌های آنان را از مواد مضر پر می‌کنند و آینده ناگواری را برای فردای کودکانشان ترسیم می‌کنند. متن : ریزگردها انواع مختلفی دارند از کویرها و بیابان های خشکیده کشورهای غربی گرفته تا 17 کانون داخلی آن در 14 استان می آیند، عراق، اردن، عربستان، مصر یا بیابانهای گرم استانهای غربی و جنوبی خودمان که خشکسالی تالاب ها و باتلاق های آن منشاء بلند شدن ریزگردهاست. آمارها نشان می دهد بیش از دو میلیون هکتار از زمین های ایران و 20 تا 30 میلیون هکتار از زمین های همسایگان غربی منشاء ریزگردها هستند. ریزگردها که می آیند،دید افقی محدود می شود تا جایی که گاهی بیش از چند ده متر جلوتر را نمی توان دید. نفس کشیدن سخت می شود، خیابان، خانه و کاشانه هیچ جا از هجوم ریزگردها در امان نمی ماند و نفس ها به شماره می افتد به خصوص برای کودکان، سالمندان و بیماران. حد مجاز ریزگردها 150 میکروگرم بر مترمکعب اعلام شده است اما در برخی روزهای تابستان سالهای اخیر این میزان به 15 تا 20 برابر نیز رسیده است و روزهایی را رقم زده است که حتی حبس شدن در خانه و بستن در و پنجره ها نیز چاره نمی کند. روزهایی که آسمان نارنجی و کدر می شود و بیمارستانها از هجوم انبوه بیماران پر. درباره علل و عوامل افزایش ریزگردها حرف و حدیث بسیار است، از بحران آب و کم شدن بارندگی ها گرفته تا بحران امنیتی عراق و سوریه در زبان هاست. اقدامات ترکیه برای تامین آب داخلی، موجب خشک شدن و کم آبی دجله و فرات و خشکسالی هر چه بیشتر این همسایه غربی ایران شده است. نبود امنیت در عراق، دولتمردان این کشور را آنچنان مشغول کرده که توجه به بحران خشکسالی و ریزگردها را از اولویت خارج کرده است. در داخل نیز مشکلات کم نیستند. کارشناسان می گویند به جز دو استان مازندران و گیلان، اکثر استان های کشور می توانند منشاء بلند شدن ریزگردها باشند، ریزگردهایی که حامل مواد مختلفی هستند از کانی ها و فسفات های کودهای شیمیایی مانده بر زمین های کشاورزی خشک شده گرفته تا سموم نفتی و آلودگی های میکروبی که می توانند که می توانند سرطان زا باشندیا بیماریهای حاد را رقم بزنند. خسرو صادق نیت، رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی به خبرنگار ایرنا می گوید: در آلودگی هوای شهرها دو نوع آلودگی اهمیت بیشتری دارد یکی ریزگردهاست و دیگر ذرات ریز کوچکتر از 2.5 میکرون یا PM2.5 که این دو آلودگی با هم متفاوت هستند. رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت می افزاید: منشاء ریزگردها عمدتا ناشی از آزاد شدن ذرات ریز از زمین است که از طریق باد جا به جا می شود اما منشاء اصلی آلودگی ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون بیشتر سوخت های فسیلی هستند که در درون شهرهای بزرگ یا اطراف این شهرها وجود دارد. **خطر شماره یک ریزگردها وی معتقد است: آلودگی های ناشی از سوخت های فسیلی در یکی دو سال اخیر با توجه به اصلاح نوع بنزین کمتر شده و اکنون خطر شماره یک نیست. خطر شماره یک و مسئله ای که امروز سلامت مردم و اکوسیستم را به طور جدی تهدید می کند، ریزگردها و ذرات ریزی است که با منشاء داخلی و خارجی به علت خشکسالی افزایش یافته اند و انواع سموم، مواد شیمیایی یا نمکی را منتقل می کنند. صادق نیت می افزاید: اثرات مخرب ریزگردها فوری نیست و بیماری های ناشی از ریزگردها طی زمان آشکار می شوند، بنابراین اکنون و در کوتاه مدت نمی توان برآورد دقیقی از عوارض آنها ارائه کرد. وی به خبرنگار ایرنا می گوید: واقعیت این است که وضعیت آلودگی هوای ناشی از سوخت های فسیلی نسبت به گذشته با اصلاح سوختهای فسیلی رو به بهبود است اما اکنون مسئله ریزگردها بسیار مهمتر شده و موضوع آلودگی ناشی از سوخت های فسیلی را تحت شعاع قرار داده است. اکنون معضل ریزگردها جدی تر است و حتی در فصول غیر سرد نیز تهدید جدی برای سلامت مردم محسوب می شود. رئیس مرکز سلامت محیط وزارت بهداشت معتقد است: تغییرات اقلیمی، آب و هوایی، پدیده افزایش خشکسالی، کاهش رطوبت و آب های سطحی و افزایش زمین های خشک مسائلی هستند که می توانند میزان ریزگردها را افزایش دهند و به خصوص منشاء خارجی این ریزگردها به این مسئله دامن زده است. به گفته وی باید تا جایی که می شود از به وجود آمدن آنها پیشگیری کنیم اما اگر نتوانستیم به این ایده آل برسیم و این آلودگی ها به حداقل نرسید، باید به مردم آگاهی دهیم که بتوانند خود را در مقابل این آلودگی ها محافظت کنند و سیستم هایی را باید طراحی کنیم که از میزان آسیب مردم بکاهد. پرویز کردوانی، پدر علم کویر شناسی ایران نیز، ریزگردها را به دو نوع تقسیم می کند و می گوید: ریزگردهایی که از غرب و جنوب بغداد، شرق اردن و عربستان، دشت شام در سوریه و حتی از صحرای آفریقا در مصر منشاء می گیرند. دو هزارم میلیمتر قطر دارند و می توانند تا 15 هزار پا یا حدود پنج کیلومتر بالا روند. او اضافه می کند: ریزگردهایی که منشاء خارجی دارند نیز به 2 نوع ریزگردهای سنگی و نفتی تقسیم می شوند. نوع اول حامل مواد سنگی هستند بخشی از این ریزگردها از جنس کانی یا سنگ های خرد شده و بخشی دیگر از سنگ کوارتز تشکیل می شوند اینها همان نوع ریزگردهایی هستند که از ماسک عبور می کند و وارد شش انسان می شوند و مانند چاقو آن را پاره می کند. وی می گوید: نوع دوم ریزگردها نیز ریزگردهایی هستند که از مواد آلی یا نفتی به وجود می آیند که می توانند سبب بروز سرطان در انسان شوند. محسن فرهادی، معاون مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت نیز به خبرنگار ایرنا می گوید: حداقل 14 استان کشور در مناطق غربی و جنوبی و برخی استان های شرقی هم اکنون درگیر مسئله ریزگردها هستند. این استانها شامل خوزستان، ایلام، کرمانشاه، کردستان، همدان، آذربایجان غربی، زنجان،لرستان،کرمان، بوشهر، یزد و سیستان و بلوچستان است و در برخی روزها ریزگردها، استان تهران را نیز درگیر می کند. معاون مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت گفت: پدیده ریزگردها هم منشاء داخلی و هم منشای خارجی دارد و البته منشای خارجی آن بیشتر است. ** ماسک های کاغذی بی فایده است فرهادی در پاسخ به پرسش خبرنگار ایرنا درباره ماسک های مناسب در برابر ریزگردها می گوید: ماسک های کاغذی معمولی هیچ تاثیری در کاهش مواجهه با ریزگردها ندارد، برای محافظت در برابر ریزگردها ماسک های N95 که در بخش صنعت بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد و ماسک های F1 که در داروخانه ها وجود دارد، توصیه می شود. وی گفت: البته استفاده از این ماسک ها به این معنا نیست که فرد کاملا در برابر ریزگردها محافظت می شود، بهترین کار این است که از مواجهه با ریزگردها تا جای ممکن خودداری کنیم، ضمن اینکه ماسک های توصیه شده نیز عمر محدود دارند و بعد از مدتی کارایی خود را از دست می دهند. **احتمال وجود عوامل میکروبی در ریزگردها معاون مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت در پاسخ به این پرسش خبرنگار ایرنا که آیا ریزگردها حامل مواد شیمیایی، رادیواکتیو یا آلودگی های خاصی هستند، این طور توضیح می دهد: در مورد آلودگی به رادیواکتیو که در زمان جنگ عراق مطرح بود، همان زمان هم اثبات نشد اما اگر حجم ذرات معلق ریزگردها از یک حدی درشت تر شود، امکان وجود عوامل میکروبی در ریزگردها وجود دارد. وی در پاسخ به این پرسش که آیا علت هجوم مردم خوزستان در سال گذشته به بیمارستان پس از افزایش ریزگردها نیز آلودگی های میکروبی بوده است، گفت: نه، سال گذشته با افزایش ریزگردها شاهد مراجعه ناگهانی تعداد زیادی از مردم برخی شهرهای استان خوزستان به بیمارستان بودیم، اما منشا و علت مراجعه مردم مشخص نشد و هنوز ناشناخته مانده است. فرهادی درباره عوارض ریزگردها نیز می گوید: تشدید بیماری آسم و آلرژی و نیز تشدید بیماری های قلبی و تنفسی از مهمترین عوارض ریزگردهاست بنابراین در زمان افزایش ریزگردها تا جای ممکن این بیماران نباید از خانه خارج شوند. طبق گزارش انجمن آسم و آلرژی ایران 34 درصد مردم تهران به آسم یا یکی از آلرژی های تنفسی مبتلا هستند. **دعا کنیم ریزگردها نیایند ایرج حریرچی، قائم مقام وزیر بهداشت،درمان و آموزش پزشکی نیز به خبرنگار ایرنا می گوید: وزارت بهداشت در برابر ریزگردها در آخر زنجیره است و عوامل زیست محیطی مثبت و منفی از جمله تغییر اقلیم در کشورهای همسایه و استفاده نامناسب از آب در این کشورها در مناطق خشک، این گرد و غبارها را به کشور ما تحمیل کرده است. وی افزود: اقدامات پیشگیرانه در برابر ریزگردها بسیار پیچیده است و یکی از اقدامات مهم استفاده مناسب از آبهای سطحی و نیز اصلاحاتی است که در صنایعی که در مجاورت شهرها هستند و نیز توسعه فضای سبز و درختکاری باشد انحام شود. وی معتقد است: نقش وزارت بهداشت در مورد ریزگردها حساس کردن سایر دستگاه هاست و باید مردم را آگاه کنیم در صورت تشدید ریزگردها و در اوج آلودگی تا جای ممکن در خانه بمانند و در این زمینه نیز مانورهایی برگزار کرده ایم. وی درباره کمبود ماسک و ایجاد بازار سیاه هنگام افزایش ریزگردها نیز به خبرنگار ایرنا چنین پاسخ می دهد: کمبود ماسک نیز موضوع پیچیده ای است زیرا ماسکهای معمولی هیچ کمکی به کاهش ریزگردها نمی کند و ماسک های خاصی لازم است که باید برای تامین آن تدارک لازم را انجام دهیم و بهترین کار این است که امیدوار باشیم پدیده ریزگردها به وجود نیاید. ظاهرا موضوع پدیده ریزگردها آن قدر پیچیده و لاینحل شده که نباید به این زودی ها به رفع آن امیدوار باشیم. زندگی میلیون ها نفر در استانهای غربی در خطر است، نفس هایشان به شماره افتاده است اما دور از مرکز هستند و شاید فریادشان به جایی نمی رسد. راه حل های مختلفی مانند مالچ پاشی، ریگ پاشی و درختکاری نیز هر کدام با اگر و اماهای فراوان مواجه است و البته بودجه های کلانی می خواهد که نه در ایران وجود دارد و نه در کشورهای عربی با انبوه مشکلات امنیتی در اولویت است، تنها می ماند دعا کنیم که در تابستان باد نیاید، باران ببارد.