۲

نوروز در تاجیکستان، جشنی متفاوت

سه شنبه ۲۴ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۰۹:۳۳
گروه جامعه: برنامه تجلیل از جشن نوروز در شهر دوشنبه پایتخت کشور فارسی زبان تاجیکستان که سالهایی طولانی در تسلط رژیم کمونیستی شوروی سابق بود ، طی چند سال اخیر احیا شده است و با ویژه برنامه هایی اجرا می شود.

مراسم سیزده بدر و یا مراسم چهارشنبه سوری وجود ندارد و فقط جشن نوروز به شکل دسته جمعی و در دو سه روز اول خلاصه می شود که به «جشن بزرگ» معروف است. همه مردم شهر در محلی به نام نوروزگاه جمع شده و در این مکان، بخصوص روز اول برنامه های مختلف فرهنگی، هنری و ورزشی برای آنها اجرا می شود. نوروزگاه شهر دوشنبه با گنجایش بیش از 20 هزار نفر هفت سال پیش ساخته و سپس با نمادهای فرهنگی ایرانی بازسازی شد.

علاوه بر پایتخت هر سال یکی از مناطق تاجیکستان به عنوان میزبان رسمی نوروز معرفی می‌شود اما همزمان در تمام شهرها و روستاهای این کشور عید نوروز با شکوه برگزار می‌شود. امسال شهرستان «تورسون زاده» در غرب شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان میزبان مراسم اصلی نوروز در این کشور اعلام شده است. بر اساس گزارش فدراسیون کارگری مستقل تاجیکستان، روزهای 4، 5، 8، 11، 12، 18، 19، 21 تا 26 ماه مارس جاری در این کشور تعطیل رسمی اعلام شده است که با احتساب تعطیلی رسمی یکشنبه و دوشنبه 9 روز آن مربوط به عید نوروز است.

بر اساس منابع خبری تاجیکستان در این کشور 60 عید وجود دارد که معروف ترین آنها عیدهای نوروز ، فطر و قربان است. تاجیکستان به عنوان یک کشور فارسی زبان به سنت های نوروز توجه ویژه دارد و از نوروز سال 93 در کنار «سمنک و سمبوسه» و «شمع و شیربرنج» ، «ماهی و میسه» نیز زینت بخش سفره های نوروزی تاجیکان بوده است. اضافه شدن هفت میم بر سفره های نوروزی تاجیکستان بر اساس تصمیم نوروز سه سال پیش شهرداری شهر دوشنبه با هدف تجلیل با شکوه از عید نوروز اتخاذ شد.

بر اساس نظر تصمیم گیرندگان، «هفت میم» شامل ماهی سرخ، میگو، مشک، می(یک نوع نوشیدنی محلی)، میسه(نوعی گیاه کوهی بهاری)، موز و میوه (گلابی) است که از سنت های باستانی نوروز اقوام آریایی به شمار می رود از نوروز 93 در سفره های نوروزی تاجیکان اضافه شد. تا قبل از سال 1370، رژیم کمونیستی شوروری سابق که 80 سال بر جمهوری آسیای میانه از جمله تاجیکستان تسلط داشت تلاش می کرد که خاطرات و فرهنگ نوروزی از مردم تاجیکستان زدوده شود ،اما تاجیکان با پایبندی به سنت های اصیل خود نوروز را زیر عناوین «عید بهار» و «جشن کشاورزان» زنده نگه داشتند.

بسیاری از نوزادانی که روز 20 یا 21 مارس (مطابق با اول نوروز) در استان بدخشان تاجیکستان به دنیا می‌آیند، به دلیل محبوبیت فراوان جشن نوروز در این سرزمین، «نوروز» یا «نوروزشاه» یا «نوروزگل» نام می‌گیرند. حجت الله فغانی سفیر جمهوری اسلامی ایران در نشستی که چند روز پیش در تاجیکستان در ارتباط با لزوم جهانی شدن فرهنگ نوروزی برگزار شد، گفت: عید نوروز پیام آور همدلی، نوع دوستی و اعتدالگرایی در طبع و طبیعت و مقوم صلح در جهان است.

سفیر جمهوری اسلامی ایران با یادآوری ثبت جهانی 21 مارس به عنوان «روز بین المللی نوروز و فرهنگ صلح» افزود: به عنوان عضوی از خانواده بزرگ نوروز و نماینده یکی از پیشگامان ثبت جهانی و میزبانی آن، خرسندم که علاوه بر چند صد میلیون نفر از ساکنان کشورهای منطقه مانند ایران، تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان، قرقیزستان، قزاقستان، آذربایجان ، اخیرا کشورهایی نظیر چین ، تانزانیا ، کنیا و مغولستان نیز برای پیوستن به قافله نوروز ابراز تمایل کرده اند.

فغانی ابراز امیدواری کرد که با یاری دست اندرکاران مطبوعات و اصحاب رسانه ، پیام ارزشمند نوروز که پیام آشتی ، همدلی، اعتدالگرایی و صلح دوستی است به همه نقاط جهان آسیب دیده از افراط و تفریط و خشونت ها و تعصبات کور فرقه ای ، قومی و مذهبی منتقل شود . علی اصغرشعردوست سفیر سابق ایران در تاجیکستان و محقق تاریخ تاجیکستان می گوید که با وجود تلاش های نظام شوروی سابق برای فاصله گرفتن تاجیکان از فرهنگ و آیین های خود از جمله نوروز ، اما این مناسبت باستانی برای مردم تاجیکستان، جشنی ملی و دیرینه است و مردم این کشور جشن نوروز را بسیار محترم می‌شمرند. وی افزود: علاوه بر جشن عمومی نوروز در تاجیکستان، تاجیکان آیین های نوروزی را بخصوص درشهرهای خجند و بدخشان با ویژگی دیگری برگزار می کنند.

سمنو پزی یکی از این آیین های مهم نوروزی در تاجیکستان است.
سمنک یا سمنو از بهترین غذاهای نوروزی است که از جوانه گندم و آرد تهیه می‌شود و یکی از اجزای اصلی سفره‌ هفت‌سین یا خوان نوروزی به‌شمار می‌آید. البته مراسم سمنوپزان در کشورهای افغانستان، ایران، تاجیکستان و ازبکستان یکی از مهم‌ترین رسم نوروزی است. باوجود این، این خوراکی دراین کشورها بندرت در طول سال خورده می‌شود و تنها در نوروز زینت بخش سفره‌های نوروزی است. این غذا در کشورهای دیگر به‌ نام‌های سمنی٬ سوملک٬ سومنک وسومولوک هم شناخته می‌شود.اما در تاجیکستان مهمترین خوراکی تاجیکان برای نوروز که در تمام مناطق تاجیکستان عمومیت دارد، سمنو است که هنگام پختن آن نواهایی نظیر،«بوی بهار است سمنک ، آش نهار است سمنک، از گل گندم سمنک، خوردن مردم سمنک» را سر می می دهند.

آیین تهیه و پخت سمنک یا سمنو در همه مناطق این کشور هنوز هم باقی است و پس از اعلام استقلال به جدول جشن های رسمی عید نوروز وارد و دوباره احیا شده است. آیین پخت سمنک نوروزی که تا به حال بیشتر خاص مردم روستاهای تاجیکستان بود، هم اکنون در میان ساکنان شهرها نیز اجرا می شود. سمنک را در تاجیکستان عمدتا زنان می پزند و برای این کار از قبل در ظروف روباز گندم را خیس می دهند و تا زمان سبز شدن دانه های گندم انتظار می کشند.
آساق**1663**گزارش: خسرو حسینی
کد مطلب: 127074

مازیار
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۱۲/۲۴ ۱۰:۴۴
تاجیکستان کشور خودمان است . مردمانش مردمان ایران هستند . ما همه یک کشوریم اما اونا پیش قدم تر از ما هستند در بزرگداشت مراسم کهن ملی (349998)