۰

سیاست خارجی ترامپ از وعده تا عمل

يکشنبه ۱۸ تير ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۴۰
گروه بين الملل: رییس جمهوری آمریکا که از دوره رقابت های انتخاباتی با وعده دگرگونی روابط خارجی این کشور پا به عرصه سیاست گذاشت تاکنون با چالش های جدی در این زمینه روبرو بوده است با این حال در برخی حوزه ها کوشیده گام هایی را به سوی دستیابی به اهداف اعلانی خود بردارد.
سیاست خارجی ترامپ از وعده تا عمل
به گزارش ایرنا، ابتدای سال جاری میلادی (2017) بود که هشت سال تسلط دموکرات ها بر دستگاه اجرایی آمریکا پایان یافت و پس از آن نامزد جمهوریخواهان کلید کاخ سفید را در اختیار گرفت. به این ترتیب، جمهوریخواهان علاوه بر کنگره، زمام دولت را نیز در دست گرفتند.روی کار آمدن دولت جمهوریخواه در شرایط اکثریت این حزب در مجلس نمایندگان و سنا سبب شد تا بسیاری راه تحول در سیاست خارجی آمریکا را هموار بدانند. با این حال تنها برخی از شعارهای انتخاباتی «دونالد ترامپ» به عنوان نماینده این طیف در عرصه سیاست خارجی محقق شده و شماری دیگر هم به دلایل مختلفی تاکنون راه به جایی نبرده است.

** مناسبات آمریکا و اتحادیه اروپا در دوره ترامپ
پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، سخنان و شعارهای ترامپ مبنی بر کاهش چشمگیر هزینه های خارجی ایالات متحده و معطوف شدن آن به توسعه داخلی، بسیاری از تحلیلگران و سیاستمداران را به این برداشت رساند که آمریکای دوره ترامپ تفاوت زیادی با آمریکای دوره «باراک اوباما» خواهد داشت. در نتیجه انتظار می رفت که روابط قدرت های جهانی با آمریکا در زمان رییس جمهوری جدید دستخوش تغییرات و نوسانات زیادی شود؛ وضعیتی که تا حدی در مورد مناسبات واشنگتن- بروکسل (پایتخت اتحادیه اروپا) به وقوع پیوست. اتحادیه اروپا به عنوان یکی از این بازیگران قدرتمند و پرنفوذ در دوره اوباما روابط دوستانه و نزدیکی با آمریکا در پیش گرفته بود اما در این مدت چند ماهه روابط دو طرف رو به سردی نهاده است. یکی از اختلاف های ایجاد شده به مساله پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) ارتباط می یابد. ترامپ همان طور که در شعارهای انتخاباتی خود مطرح می کرد، خواستار کاهش هزینه های آمریکا در این سازمان بود در حالی که سران بروکسل علاقه مند به ایفای همان نقش گذشته آمریکا در ناتو هستند. حال ترامپ خواستار بازنگری در هزینه پرداختی اعضا شده است.
دستور اجرایی ترامپ مبنی بر منع صدور روادید و جلوگیری از ورود شهروندان برخی کشورها به خاک آمریکا نیز از مسائل دیگری است که به مذاق اتحادیه اروپا خوش نیامده است. مسائل حقوق بشری و مهاجرپذیری از کشورهای بحران زده برای سران بروکسل از اهمیت برخوردار است حال آن که چنین موضوعاتی در نگاه محاسبه گرانه ترامپ جایگاهی ندارد.

با وجود موانعی که بر سر اجرایی سازی این دستور پدید آمد، رییس جمهوری جدید آمریکا هرگز از موضع خود در قبال مهاجران و پناهجویان عقب ننشسته و با روش های گوناگونی همچون تغییر ترکیب دیوان عالی قصد عملیاتی کردن فرمان خود را دارد. انتصاب «نیل گورساچ» به عنوان قاضی دیوان عالی آمریکا از جانب ترامپ را می توان در این راستا ارزیابی کرد. برجام هم از دیگر مسائلی است که بر سر اجرایی سازی آن بین آمریکا و اتحادیه اختلاف نظر وجود دارد. به رغم مواضع ضدایرانی ترامپ، سران اتحادیه اروپا همواره بر ضرورت پایبندی همه طرف ها به توافق هسته ای تاکید دارند. مواضع قاطع اتحادیه در اجرای توافق و گزارش های مثبت از همکاری سازنده ایران سبب شد تا چندی پیش نماینده آمریکا در سازمان ملل اظهار کند که تا زمان بررسی توافق، آمریکا به آن پایبند است. خروج آمریکا از پیمان اقلیمی پاریس با وجود پایبندی نزدیک به 200 کشور به آن از دیگر مسائلی بود که به تیرگی روابط آمریکا و اتحادیه انجامید به طوری که پس از آن سران بروکسل مصمم به پیشبرد امور بدون اتکا به واشنگتن شدند.

** چشم اندازهای تحول در روابط خارجی آمریکا؛ از چین تا مکزیک
افزایش اختلافات آمریکا با همسایگان جنوبی از همان روزهای نخست ریاست جمهوری ترامپ کلید خورد. وی که در شعارهای تبلیغاتی خود از کشیدن دیوار در مرز آمریکا و مکزیک سخن به میان می آورد به محض ورود به کاخ سفید فرمان اجرایی خود را در این ارتباط صادر کرد؛ فرمانی که روابط واشنگتن و مکزیکوسیتی را تیره ساخت و موجب لغو سفر رییس جمهوری مکزیک به آمریکا شد. با وجود گذشت نزدیک به شش ماه از تکیه ترامپ بر کرسی ریاست جمهوری اما هنوز تکلیف ساخت این دیوار پرهزینه مشخص نیست. پس از دیداری که چند روز پیش در نشست گروه 20 بین رییسان جمهوری دو کشور انجام گرفت، ترامپ در جمع خبرنگاران از قاطعیت فرمان خود خبر داد؛ موضوعی که نشان می دهد ترامپ هنوز از موضع خود عقب ننشسته و هر زمانی که بتواند این دستور را اجرایی خواهد ساخت. این برخورد با مکزیک باعث استقبال همسایه جنوبی آمریکا از کشورهای عضو اتحادیه شده است.
چنین نگاهی نسبت به کوبا نیز وجود دارد به طوری که پس از ترمیم روابط آمریکا و کوبا پس از پنج دهه در دوره اوباما، ترامپ چند هفته پیش با اتخاذ مواضع ضدکوبایی روابط دو کشور را به سوی تیرگی گذشته پیش برد.

سیاست خارجی آمریکا در قبال روسیه نیز به عنوان یکی از رقیبان قدرتمند جای تامل دارد. ترامپ و دولتمردان حاکم بر آمریکا که متهم به روابط پنهانی با روسیه اند زیر تیغ رسانه ها و منتقدان قرار گرفته اند. ادعای مخالفان دولت مبنی بر دخالت روسیه در انتخابات آمریکا به نفع ترامپ نیز بر شدت انتقادات افزوده است. از این رو، نخستین دیدار پوتین و ترامپ در حاشیه نشست سران کشورهای گروه 20 در هامبورگ آلمان انعکاس جهانی یافت و توافق آنها در برخی موضوع ها از قبیل آتش بس در سوریه حاکی از تمایل سران واشنگتن و مسکو برای همکاری به رغم وجود اختلاف ها برآورد شد. همچنین، رویکرد آمریکا در شرق آسیا به ویژه در قبال کره شمالی جای بحث و بررسی دارد. پس از روی کار آمدن ترامپ، واشنگتن نگاه ویژه ای به آزمایش موشکی و برنامه هسته ای کره شمالی داشته اما تلاش های کاخ سفید و راه های پیشنهادی از مذاکره گرفته تا تحریم و تهدید تاکنون به نتیجه نرسیده است. استقرار سامانه ضد موشکی «تاد» در کره جنوبی از طرف آمریکا به منظور رفع تهدیدهای کره شمالی هم اعتراض هایی را به همراه داشته است.

خروج آمریکا از توافق تجاری ترانس-پاسیفیک (تی.پی.پی) که در سال 2015 بین آمریکا و 12 کشور جهان منعقد شد و نزدیک به 40 درصد اقتصاد جهان را در برمی گیرد از دیگر وعده های انتخاباتی ترامپ به شمار می رفت. این تصمیم رییس جمهوری آمریکا زمینه ساز بازیگری موثر دیگر رقیبان مانند چین، ژاپن و اتحادیه است. همانند پیمان تجارت آزاد ژاپن با اتحادیه اروپا که به تازگی بین دو طرف به امضا رسیده و از دید برحی ناظران، پاسخی به سیاست خارجی ترامپ محسوب می شود.
کد مطلب: 133095