۱
القاعده، طالبان و داعش از تفکری افراطی سیراب می‌شوند

داعش و حیات اندیشه‌های رادیکال

يکشنبه ۲۵ تير ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۳۹
داعش و حیات اندیشه‌های رادیکال
رضا صادقیان

بعد از بازپس گیری موصل توسط ارتش عراق تیتر برخی از روزنامه‌های بین‌المللی و داخل کشور خبر از به پایان رسیدن داعش می‌داد، در حالی که چنین تعبیری از مرگ یک نیروی‌تروریستی-دولتی بسیار ساده است. شکل‌گیری دولتی مانند دولت اسلامی شام و عراق-داعش، قبل از آنکه وابسته به یک رهبر خودخوانده باشد، برآمده از نیروی ایدئولوژیکی است که با برداشتی خاص و نفی‌گونه از دستاوردهای مدرن و جدید در دنیای امروز شکل گرفته است، ریشه اندیشه‌های داعش و برخی از گروه‌های‌تروریستی در ضدیت با دنیای جدید و دستاوردهای آن است. مرگ بغدادی، مرگ خلیفه بعدی و مرگ شخصیت‌های دیگر باعث از میان رفتن داعش و جریان‌های مشابه در جهان نخواهد شد، در هر حالتی نیروی یافت می‌شود که با دستاوردهای نوین سر ستیز داشته باشد.

چنانچه با مرگ ابوبکر بغدادی شاهد پایان داعش و نیروهای نزدیک به آن بودیم، چنین ادعای قابل پذیرش بود. نمونه‌های پیش‌روی ما از نیروهای‌ تروریستی که از قدرت مانور کمتری در مقایسه با داعش در دنیا سراغ داریم، ادامه یافتن حیات این گروه‌های‌تروریستی بعد از مرگ رهبر گروه بوده است. القاعده پس از مرگ بن‌لادن نه تنها ضعیت نشد بلکه با لشکرکشی به کشورهای دیگر موفق شد شاخه‌های نظامی دیگر‌تربیت کند و بخشی از جنگ در سوریه را ادامه دهد. طالبان پس از مرگ ملاعمر و بروز اختلاف‌های درون گروهی و جدل‌هایی که با پوشش رسانه‌ای در جهان خبرساز شد، نه تنها از شدت حملات‌تروریستی به افغانستان کم نکرد بلکه با عملی کردن تهدیدات وضعیت امنیتی کشور افغانستان را با مخاطرات زیادی روبه‌رو کرده است. در صورتی که قرار بود با مرگ رهبران گروه‌های‌تروریستی، مرگ و نابودی آن گروه را نیز شاهد باشیم، نمونه القاعده و طالبان مثال نقض چنین حرف‌هایی است.

القاعده، طالبان و داعش از تفکری افراطی سیراب می‌شوند، ایدئولوژی که جان انسان‌ها را بی‌ارزش‌تر از اشیاء به حساب می‌آورد و با دادن وعده‌های دروغین و جذب انسان‌هایی که با محیط اجتماعی و پیرامونی خویش موفق به ارتباط دوسویه نشدند برنامه‌های ویران‌گر خود را انجام می‌دهند، افراد منزوی هدف بسیار پرکشش برای چنین گروه‌هایی هستند. داعش و نیروهای‌تروریستی با برداشت خاص به پیکار با دشمنان اقدام می‌کنند، برداشتی که همه را به غیر از خویش دشمن می‌پندارد. جریان فکری که با مراجعه به متون مقدس و فهم آسان از آن متون در پی رسیدن به پاسخ‌های سریع و مهندسی است. پاسخ‌هایی که وضعیت امروز دنیای عرب و کشورهای اسلامی را به‌سامان کند و از سلطه کشورهای غربی و آمریکا جلوگیری به عمل آورد. آنان ساده‌ترین عمل را اقدامات «جهادی» و‌تروریستی می‌دانند. داعش و دیگر گروه‌های‌ تروریستی که پای در میدان جنگ و ستیز می‌گذارند، با دانشی ناچیز از مبانی دین اسلام به سوی عمل می‌روند، به همین دلیل باعث خلق فاجعه‌های انسانی می‌شوند.

از سویی دیگر، میان داعش و دیگر گروه‌های‌ تروریستی مشابهت‌های یافت می‌شود، ولی این‌همان دانستن این جریان‌ها با داعش اشتباه است. نحوه رویارویی با این گروه از سوی سیاست‌مداران با توجه به تفاوت این نیروهای‌تروریستی می‌تواند متفاوت باشد. داعش اولین گروهی‌تروریستی-دولت‌دار است که توانسته بخشی از سرزمین کشور عراق و سوریه را در خدمت بگیرد و از داخل همان نقاط جغرافیایی نظم حاکم را با چالش روبه‌رو سازد، اقدام به فروش نفت کند، به بازارهای فروش آثار باستانی دسترسی پیدا کند، به صورت گسترده پول‌شویی انجام دهد، با برخی از دولت‌های منطقه ارتباط تجاری برقرار سازد و در پی بنیان نهادن نظمی جدید براساس آموزه‌های دینی برآید. نه تنها طالبان که القاعده نیز هیچ‌گاه موفق به چنین اقدامی نبوده‌اند. دغدغه نخست و آخر نیروهای طالبان برقرار ساختن دولت اسلامی در افغانستان بود ولی داعش مدعی برقرار ساختن نظمی اسلامی در سراسر عالم است، به همین‌ترتیب در هر نقطه از جهان ناامنی ایجاد می‌کند تا نظم خویش را برپا سازد.

شادمانی نشریات و یا برخی از سیاست‌مداران جهان از مرگ بغدادی را می‌توان یک تبلیغات رسانه‌ای کوتاه مدت برشمرد، خوشحالی که دیری نمی‌پیماید با دیوار سخت واقعیت روبه‌رو خواهد ‌شد. به نظر می‌رسد بهترین راه تضعیف و بی‌اثر کردن کنش‌های داعش و یا جریان‌های مشابه قطع کردن ارتباط مالی و تجاری نیروهای‌تروریستی است. تا زمانی که نیروهای‌تروریستی امکان تامین نیازهای مالی خود را داشته باشند و برخی از کشورها براساس سود حاصل از این ارتباطات بدون در نظر داشتن پیامدهای توانمند شدن این گروه‌های رادیکال اقدام به معامله تجاری با این نیروها کنند، نه تنها با مرگ بغدادی بلکه با مرگ دیگر رهبران اصلی این نیروها خبری از مرگ این جریان‌های‌تروریستی نخواهیم شنید. قطع جریان مالی این گروه‌ها تنها به ضعیف شدن آنها منتهی خواهد شد، تا هنگامی که ریشه‌های این تفکر افراطی به وسیله اندیشه‌های مخرب و ضد انسان سیراب و توجیه شرعی برای عملکرد خویش مهیا می‌کنند، این گروه‌ها به حیات و کنش‌های بی‌رحمانه خود در دنیای امروز ادامه خواهند داد.
کد مطلب: 133596
مرجع : روزنامه بهار